Sanjay Kumar
By Sanjay Kumar Current News and Affairs 314 Views 2 Min Read
2 Min Read

RBI’s Latest Directives on 500-Rupee Notes and Tackling Counterfeit Currency : ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಮಾಸಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು RBI ಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

RBI ತಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ 2000-ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣ, 500-ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮುಖಬೆಲೆಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ನಕಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆರ್‌ಬಿಐ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಅಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶನವು 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಈಗ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಕಲಿ ಬಿಲ್‌ಗಳಿಂದ ನಿಜವಾದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬಳಸುವ ನೋಟು ವಿಂಗಡಣೆ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಈ ತಪಾಸಣೆಗಳು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯಬೇಕು. RBI ನೋಟುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಟು ತಪಾಸಣೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಬದಲಿಗೆ “ನೋಟ್ ಫಿಟ್ ಯಂತ್ರಗಳ” ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದೆ.

“ನೋಟ್ ಫಿಟ್ ಮೆಷಿನ್” ಎನ್ನುವುದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಇನ್ವೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿ ಫಿಟ್ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೌತಿಕ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಾರಣ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ “ಕರೆನ್ಸಿ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್” ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಬಳಕೆಗೆ ಅನರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನೋಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮರುಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ನಕಲಿ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ನಗದು ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ನೋಟು ನಕಲಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನೋಟು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿತ್ತೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಕರೆನ್ಸಿಯ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

Share This Article

ಓದುಗರ ಗಮನಕ್ಕೆ: ನಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್  ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ಸುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ, ಓದುಗರ ಸಂತೋಷವೇ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷ.