Sanjay Kumar
By Sanjay Kumar Current News and Affairs 129 Views 2 Min Read
2 Min Read

Understanding RBI Rules for Torn and Damaged Currency in India : ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹರಿದ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಯಾವುದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ನೀವು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದ ನೋಟನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅಂಗಡಿಯವನು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗಲೂ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿವೆ. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಅಥವಾ ಹರಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹರಿದ ಭಾಗದ ಗಾತ್ರವು ನೋಟಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾನಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗಶಃ ಹರಿದ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರಿಡೀಮ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ RBI ಗಡುವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟು ಈಗ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ನೋಟುಗಳು ಬಹುಶಃ ಹಿಂತಿರುಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಯಾಮಗಳು 15 x 6.6 ಸೆಂ, ಮತ್ತು ಹರಿದ ನೋಟು ಈ ಆಯಾಮಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಅಸಲಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ವಿಮೋಚನೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನೀವು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹರಿದ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟುಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ನೋಟು ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಹರಿದ ಭಾಗದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತಹ ಕರೆನ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ, RBI ಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಬುದ್ಧಿವಂತವಾಗಿದೆ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ರಿಡೀಮ್ ಮಾಡಲು ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಜಗಳ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

Share This Article

ಓದುಗರ ಗಮನಕ್ಕೆ: ನಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್  ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ಸುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ, ಓದುಗರ ಸಂತೋಷವೇ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷ.